Percutane urinewegdrainage bij maligne ureterobstructie
nefrostomie of ureterstent · maligne obstructie
Maligne ureterobstructie leidt tot postrenale nierinsufficiëntie en urosepsis, en blokkeert daarmee vaak ook de systemische therapie. Percutane nefrostomie herstelt de afvloed met een technisch succes dat bij gedilateerde systemen tegen 100% loopt. De keuze tussen nefrostomie en ureterstent is geen kwaliteitsvraag maar een haalbaarheidsvraag: in een meta-analyse van tien vergelijkende studies gaf de double J-stent een kortere ingreepduur, een 1,3 dag kortere opname en minder dislocaties, zonder verschil in complicaties, herstel van nierfunctie, koortsepisodes of overleving. Retrograde stentplaatsing lukt echter vaak niet: in een serie van 164 patiënten mislukte het bij 34,7% van de ureters, met blaaswandinvasie en ernstige hydronefrose als voorspellers. Belangrijk voor het gesprek met de patiënt is dat de mediane overleving na drainage kort is, ongeveer 5,6 maanden, en dat 30,8% de opname waarin de nefrostomie werd geplaatst niet overleefde.
Wanneer geschikt
- Maligne obstructie van de hoge urinewegen met postrenale nierinsufficiëntie, urosepsis of pyonefrose , meestal bij cervix-, blaas-, prostaat-, colorectaal- of retroperitoneale klierziekte.
- Drainage om systemische therapie mogelijk te maken of om dialyse te voorkomen; bij pyonefrose is drainage urgent, want onbehandelde geïnfecteerde obstructie kent een mortaliteit tot 19%.
- Percutane route wanneer retrograde stentplaatsing niet lukt of onwaarschijnlijk is: blaaswandinvasie, hydronefrose groter dan 30 mm en ECOG 2 of hoger voorspellen falen.
- Bij een verwachte overleving boven een jaar een metalen stent overwegen; die maakt een stent-and-forget-benadering mogelijk, terwijl polymeerstents een kortere levensduur hebben dan de mediane overleving van deze patiënten (210 dagen).
- Uitdrukkelijk onderdeel van het gesprek: de prognose na drainage is beperkt, en bij een kwart tot een derde van de patiënten volgt geen ontslag meer. Beoordeling in een MDO met urologie.
Belangrijkste literatuur
- CIRSE Standards of Practice on Nephrostomy and Ureteric Stent Placement and Exchange Cardiovasc Intervent Radiol · 2026
- Outcomes of nephrostomy and double J stent in malignant ureteral obstruction in the Palestinian practice BMC Urology · 2024
- Malignant upper urinary tract obstruction: A prospective evaluation of patients presenting as an emergency to urology and their long-term real-life outcomes Journal of Clinical Urology · 2023
- Nephrostomy tube versus double J ureteral stent in patients with malignant ureteric obstruction. A systematic review and metaanalysis of comparative studies International Brazilian Journal of Urology · 2022
- Outcomes Related to Percutaneous Nephrostomies (PCN) in Malignancy-Associated Ureteric Obstruction: A Systematic Review of the Literature Journal of Clinical Medicine · 2021
- Retrograde pyelography predicts retrograde ureteral stenting failure and reduces unnecessary stenting trials in patients with advanced non-urological malignant ureteral obstruction PLOS ONE · 2017
- Quality Improvement Guidelines for Percutaneous Nephrostomy J Vasc Interv Radiol (SIR) · 2016
- Predicting the failure of retrograde ureteral stent insertion for managing malignant ureteral obstruction in outpatients Oncology Letters · 2016