Coeliacus-plexusneurolyse bij pijn door pancreascarcinoom
coeliacus-plexusneurolyse · pijn bij pancreascarcinoom
Neurolyse van de plexus coeliacus onderbreekt de viscerale pijngeleiding uit de bovenbuik en is een van de weinige interventieradiologische behandelingen met een gerandomiseerde trial als basis. In de dubbelblinde RCT van Wong (100 patiënten met niet-resectabel pancreascarcinoom) had in de eerste zes weken 14% matige tot ernstige pijn tegen 40% met alleen systemische analgesie (p=0,005). Een meta-analyse van 10 RCT's (646 patiënten) bevestigt een pijnvermindering van 0,58 punten op 4 weken, met een daarna afvlakkend effect. Voor het eerlijke verhaal: het effect op opiaatgebruik is tegenstrijdig en er is geen effect op kwaliteit van leven of overleving. ESMO geeft niveau II, graad B, met een voordeel tot zes maanden.
Wanneer geschikt
- Pijn in de bovenbuik of rug door niet-resectabel pancreascarcinoom of een andere maligniteit van de bovenbuik, die onvoldoende reageert op systemische analgesie.
- Ook als opiaatsparende maatregel bij hinderlijke bijwerkingen van opioïden, met de kanttekening dat het opiaatsparend effect niet consistent is aangetoond.
- Vroeg in het traject overwegen: het voordeel is aangetoond tot ongeveer zes maanden en is het duidelijkst in de eerste weken.
- CT-geleide percutane benadering, met vooraf beoordeling van de anatomie rond de aorta en de arteria mesenterica superior.
- Beoordeling samen met de behandelend oncoloog en het palliatieve team; de behandeling vervangt geen systemische analgesie maar vult die aan.
Belangrijkste literatuur
- NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Adult Cancer Pain NCCN · 2024
- Computed tomography-guided single celiac plexus neurolysis analgesic efficacy and safety: a systematic review and meta-analysis Abdominal Radiology · 2022
- Systematic review and meta-analysis of celiac plexus neurolysis for abdominal pain associated with unresectable pancreatic cancer Pain Practice · 2022
- Efficacy of EUS-guided celiac plexus neurolysis compared with medication alone for unresectable pancreatic cancer in the oxycodone/fentanyl era: a prospective randomized control study Gastrointestinal Endoscopy · 2020
- Management of cancer pain in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines Annals of Oncology · 2018
- WHO Guidelines for the Pharmacological and Radiotherapeutic Management of Cancer Pain in Adults and Adolescents World Health Organization · 2018
- CT-guided Celiac Plexus Neurolysis: A Review of Anatomy, Indications, Technique, and Tips for Successful Treatment RadioGraphics · 2011
- Randomized, double-blind, controlled trial of early endoscopic ultrasound-guided celiac plexus neurolysis to prevent pain progression in patients with newly diagnosed, painful, inoperable pancreatic cancer Journal of Clinical Oncology · 2011