Percutane leverperfusie met melfalan bij levermetastasen van uveamelanoom
chemosaturatie met melfalan · levermetastasen van uveamelanoom
Bij percutane leverperfusie wordt de veneuze afvoer van de lever met een dubbele-ballonkatheter in de vena cava geïsoleerd, wordt hoog gedoseerd melfalan in de leverarterie ingespoten en wordt het levervenebloed extracorporeel gefilterd voordat het terugkeert in de circulatie. Daarmee bereikt de lever een dosis die systemisch niet toedienbaar zou zijn. De behandeling doet betrouwbaar wat ze belooft op tumorniveau: in de eenarmige FOCUS-populatie was de objectieve respons 36,3% met een mediane responsduur van 14,0 maanden, en in de gerandomiseerde arm 27,5% tegen 9,4% met standaardbehandeling. Wat ze niet heeft laten zien is overlevingswinst, en dat geldt ook voor de chirurgische variant. De enige behandeling bij uitgezaaid uveamelanoom met een gerandomiseerde overlevingswinst is tebentafusp, dat juist een respons van slechts 9,1% heeft. Voor de Nederlandse praktijk is er nog een tweede spanning: de Nederlandse richtlijn beveelt percutane leverperfusie aan, terwijl Zorginstituut Nederland in 2019 oordeelde dat de behandeling niet aan de stand van wetenschap en praktijk voldoet en geen onderdeel is van het basispakket.
Wanneer geschikt
- Niet-resectabele levermetastasen van uveamelanoom , met de lever als dominante of enige ziektelokalisatie. De Amerikaanse registratie beperkt dit tot minder dan 50% leverbetrokkenheid, zonder extrahepatische ziekte of met extrahepatische ziekte die resectabel of bestraalbaar is.
- Lage tumorlast is de belangrijkste selectiefactor : in de FOCUS-subgroepanalyse was de respons 51,1% bij lage tegen 22,2% bij hoge tumorlast (p=0,008) en de mediane overleving 26,7 tegen 15,4 maanden (p=0,008). Ook een normaal LDH voorspelde betere overleving (23,5 tegen 15,3 maanden; p=0,019).
- Behandeling onder algehele anesthesie met extracorporele circulatie , gevolgd door minimaal 72 uur klinische bewaking. Herhaalbaar tot 6 sessies met een interval van 6 tot 8 weken volgens de Amerikaanse registratie, of ten minste 5 tot 6 weken volgens de Europese gebruiksaanwijzing.
- Contra-indicaties : leverfalen of portale hypertensie, trombocyten onder 75.000 per mm3, en overgevoeligheid voor heparine, contrast, latex of melfalan.
- Beoordeling in een gespecialiseerd MDO; in Nederland is de ervaring geconcentreerd in het LUMC. Bespreek expliciet de vergoedingssituatie, want de behandeling zit niet in het basispakket.
- Bij een HLA-A*02:01-positieve patiënt hoort tebentafusp in dezelfde overweging te worden meegenomen, omdat dat de enige optie met een aangetoonde overlevingswinst is.
Belangrijkste literatuur
- Uveal melanoma: ESMO-EURACAN Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up ESMO Open · 2026
- Subgroup analyses of the phase 3 FOCUS study of melphalan/hepatic delivery system in patients with unresectable metastatic uveal melanoma J Cancer Res Clin Oncol · 2026
- Percutaneous hepatic perfusion combined with ipilimumab and nivolumab for metastatic uveal melanoma (CHOPIN): a single-centre, open-label, randomised, phase 2 trial Lancet Oncology · 2025
- Survival Outcome After Percutaneous Hepatic Perfusion with High-Dose Melphalan for Liver-Dominant Metastatic Uveal Melanoma: A 10-Year Single-Center Experience Cancers · 2025
- An Open-label, Randomized Study of Melphalan/Hepatic Delivery System Versus Best Alternative Care in Patients with Unresectable Metastatic Uveal Melanoma Annals of Surgical Oncology · 2025
- Quality of Life After Percutaneous Hepatic Perfusion with Melphalan for Uveal Melanoma Liver Metastases Cardiovasc Intervent Radiol · 2024
- Efficacy and Safety of the Melphalan/Hepatic Delivery System in Patients with Unresectable Metastatic Uveal Melanoma: Results from an Open-Label, Single-Arm, Multicenter Phase 3 Study Annals of Surgical Oncology · 2024
- HEPZATO KIT (melphalan) for hepatic delivery: FDA approval U.S. Food and Drug Administration · 2023