Percutane leverperfusie met melfalan bij levermetastasen van uveamelanoom

chemosaturatie met melfalan · levermetastasen van uveamelanoom

Bij percutane leverperfusie wordt de leverveneuze afvoer met een dubbele-ballonkatheter geïsoleerd en hoog gedoseerd melfalan in de leverarterie ingespoten, waarna het bloed extracorporeel wordt gefilterd; zo bereikt de lever een systemisch niet-toedienbare dosis. Op tumorniveau doet ze wat ze belooft: objectieve respons 36,3% met mediane responsduur 14,0 maanden in de eenarmige FOCUS-populatie, en 27,5% tegen 9,4% in de gerandomiseerde arm. Overlevingswinst is echter niet aangetoond, net zomin als bij de chirurgische variant. De enige behandeling bij uitgezaaid uveamelanoom met een gerandomiseerde overlevingswinst is tebentafusp, met juist een respons van slechts 9,1%. Voor de Nederlandse praktijk speelt bovendien dat de richtlijn de behandeling aanbeveelt, terwijl Zorginstituut Nederland in 2019 oordeelde dat ze niet aan de stand van wetenschap en praktijk voldoet en geen onderdeel is van het basispakket.

Wanneer geschikt

• Niet-resectabele levermetastasen van uveamelanoom , met de lever als dominante of enige ziektelokalisatie. De Amerikaanse registratie beperkt dit tot minder dan 50% leverbetrokkenheid, zonder extrahepatische ziekte of met extrahepatische ziekte die resectabel of bestraalbaar is.
• Lage tumorlast is de belangrijkste selectiefactor : in de FOCUS-subgroepanalyse was de respons 51,1% bij lage tegen 22,2% bij hoge tumorlast (p=0,008) en de mediane overleving 26,7 tegen 15,4 maanden (p=0,008). Ook een normaal LDH voorspelde betere overleving (23,5 tegen 15,3 maanden; p=0,019).
• Behandeling onder algehele anesthesie met extracorporele circulatie , gevolgd door minimaal 72 uur klinische bewaking. Herhaalbaar tot 6 sessies met een interval van 6 tot 8 weken volgens de Amerikaanse registratie, of ten minste 5 tot 6 weken volgens de Europese gebruiksaanwijzing.
• Contra-indicaties : leverfalen of portale hypertensie, trombocyten onder 75.000 per mm3, en overgevoeligheid voor heparine, contrast, latex of melfalan.
• Beoordeling in een gespecialiseerd MDO; in Nederland is de ervaring geconcentreerd in het LUMC. Bespreek expliciet de vergoedingssituatie, want de behandeling zit niet in het basispakket.
• Bij een HLA-A*02:01-positieve patiënt hoort tebentafusp in dezelfde overweging te worden meegenomen, omdat dat de enige optie met een aangetoonde overlevingswinst is.

Belangrijkste literatuur

• Uveal melanoma: ESMO-EURACAN Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up ESMO Open · 2026
• Subgroup analyses of the phase 3 FOCUS study of melphalan/hepatic delivery system in patients with unresectable metastatic uveal melanoma J Cancer Res Clin Oncol · 2026
• Selective internal radiotherapy and chemosaturation show equivalent survival in metastatic uveal melanoma: a retrospective multicenter study The Oncologist · 2026
• Percutaneous hepatic perfusion combined with ipilimumab and nivolumab for metastatic uveal melanoma (CHOPIN): a single-centre, open-label, randomised, phase 2 trial Lancet Oncology · 2025
• Survival Outcome After Percutaneous Hepatic Perfusion with High-Dose Melphalan for Liver-Dominant Metastatic Uveal Melanoma: A 10-Year Single-Center Experience Cancers · 2025
• An Open-label, Randomized Study of Melphalan/Hepatic Delivery System Versus Best Alternative Care in Patients with Unresectable Metastatic Uveal Melanoma Annals of Surgical Oncology · 2025
• Quality of Life After Percutaneous Hepatic Perfusion with Melphalan for Uveal Melanoma Liver Metastases Cardiovasc Intervent Radiol · 2024
• Hepatic and Overall Progression-Free Survival After Percutaneous Hepatic Perfusion (PHP) as First-Line or Second-Line Therapy for Metastatic Uveal Melanoma Annals of Surgical Oncology · 2024