Percutane radiologische gastrostomie bij kankerpatiënten
voedingstoegang en ontlastende drainage
Een radiologisch geplaatste gastrostomie heeft twee heel verschillende indicaties: voedingstoegang bij hoofd-hals- en oesofaguscarcinoom, en ontlastende drainage bij maligne darmobstructie. Voor de eerste indicatie is de vergelijking met de endoscopische route bepalend, en die valt genuanceerder uit dan beide kampen beweren. In gemengde populaties wijzen de meta-analyses naar een lagere 30-daagse mortaliteit na endoscopische plaatsing (5,5% tegen 10,5%), maar in een analyse die uitsluitend hoofd-halskanker betrof overlappen de betrouwbaarheidsintervallen op elke uitkomst. Dat verschil is vrijwel zeker vertekening door indicatie: patiënten krijgen juist een radiologische gastrostomie omdat endoscopie door de tumor niet lukt of omdat ze te ziek zijn. Voor de tweede indicatie is het beeld eenduidiger: ontlastende gastrostomie geeft bij 77 tot 92% van de patiënten verlichting van misselijkheid en braken, ook wanneer er ascites is.
Wanneer geschikt
- Voedingstoegang bij hoofd-hals- of oesofaguscarcinoom, vooral wanneer de tumor endoscopische passage onmogelijk maakt of wanneer de patiënt sedatie voor endoscopie slecht verdraagt.
- Ontlastende gastrostomie bij maligne darmobstructie, meestal bij peritonitis carcinomatosa van ovariële of gastro-intestinale herkomst, met als doel misselijkheid en braken te verlichten en een neusmaagsonde te vermijden.
- Ascites is een relatieve en geen absolute contra-indicatie : het technisch succes daalt van ongeveer 91% naar 72 tot 81%, maar de indicatie blijft geldig. Voorafgaande drainage van de ascites verbetert het venster.
- Wanneer het transabdominale venster niet te maken is, is een percutane transoesofageale gastrostomie de uitwijkroute, met een technisch succes van vrijwel 100% in de beschikbare series.
- Kies een gastrojejunostomie in plaats van een gastrostomie bij aanhoudende aspiratie of bij obstructie op maagniveau. Overweeg gastropexie, en houd rekening met de beperktere sondediameter van de radiologische route, wat de belangrijkste oorzaak van verstopping is.
Belangrijkste literatuur
- Short- and Long-Term Outcomes and Catheter Durability After Venting Percutaneous Transesophageal Gastrostomy in Palliative Malignant Bowel Obstruction Canadian Association of Radiologists Journal · 2026
- CT Fluoroscopy-Guided Percutaneous Gastrostomy in the Palliative Management of Advanced and Relapsed Ovarian Cancer Cancers · 2023
- A randomized trial comparing percutaneous endoscopic gastrostomy (PEG) and radiologically inserted percutaneous gastrostomy (RIG) Scandinavian Journal of Surgery · 2023
- Metastasis to gastrostomy sites from upper aerodigestive tract malignancies: a systematic review and meta-analysis Gastrointestinal Endoscopy · 2020
- Safety and Efficacy of Venting Gastrostomy in Malignant Bowel Obstruction: A Systematic Review Journal of Palliative Care · 2020
- Thirty-day mortality after percutaneous gastrostomy by endoscopic versus radiologic placement: a systematic review and meta-analysis Intestinal Research · 2016
- CIRSE Standards of Practice Guidelines on Gastrostomy Cardiovasc Intervent Radiol · 2016
- Palliative Venting Gastrostomy in Patients with Malignant Bowel Obstruction and Ascites Annals of Surgical Oncology · 2013