Getunnelde drainage bij maligne pleuravocht en ascites
getunnelde katheter · maligne pleuravocht en ascites
Een getunnelde katheter maakt van herhaalde ziekenhuispuncties een behandeling die de patiënt thuis zelf uitvoert. Bij maligne pleuravocht is dit met gerandomiseerde trials onderbouwd: in TIME2 was de kortademigheid op 42 dagen identiek aan die na talkpleurodese (verschil 0,16 mm op de VAS), maar was de initiële opnameduur 0 tegen 4 dagen, en in AMPLE was de effusie-gerelateerde opnameduur 1 tegen 4 dagen met opnieuw ingrijpen bij 4,1% tegen 22,5%. De prijs is een lager pleurodesepercentage (56% tegen 88%) en meer katheter-specifieke problemen zoals cellulitis en verstopping. Bij maligne ascites bestaat geen gerandomiseerde trial, maar cohorten laten consistent 100% technisch succes zien met significante verlichting van buikklachten en 4,2 minder ziekenhuisdagen per maand.
Wanneer geschikt
- Symptomatisch maligne pleuravocht met kortademigheid die reageert op drainage, of symptomatische maligne ascites waarvoor herhaalde puncties nodig zijn.
- Bij pleuravocht zonder aanwijzingen voor niet-expandeerbare long is de keuze tussen getunnelde katheter en pleurodese een gedeelde beslissing (BTS 2023, ATS 2018).
- Bij niet-expandeerbare long (radiologisch meer dan 25%), na falende pleurodese of bij gelokuleerde effusie gaat de voorkeur uit naar een getunnelde katheter.
- Als het verwijderen van de katheter belangrijk is, dagelijks draineren; dat verhoogt de kans op spontane pleurodese van 11,4% naar 37,2% op 60 dagen. Voor symptoomcontrole alleen is dagelijks draineren niet nodig.
- Nazorg door de wijkverpleging vanaf ontslag is essentieel, en de psychologische belasting van een semi-permanente drain hoort vooraf besproken te worden.
Belangrijkste literatuur
- Talc pleurodesis versus indwelling pleural catheter for refractory pleural effusion: a prospective study of survival and complications European Journal of Medical Research · 2026
- Risk factors associated with complications of palliative drainage of ascites with tunneled peritoneal catheters Therapeutic Advances in Gastroenterology · 2025
- British Thoracic Society Guideline for pleural disease Thorax · 2023
- Tunnelled Peritoneal Catheter for Malignant Ascites: An Open-Label, Prospective, Observational Trial Cancers · 2021
- Talc pleurodesis versus indwelling pleural catheter among patients with malignant pleural effusion: a meta-analysis of randomized controlled trials World Journal of Surgical Oncology · 2020
- ERS/EACTS statement on the management of malignant pleural effusions Eur J Cardiothorac Surg · 2019
- Management of Malignant Pleural Effusions. An Official ATS/STS/STR Clinical Practice Guideline Am J Respir Crit Care Med · 2018
- Safety and Effectiveness of Palliative Tunneled Peritoneal Drainage Catheters in the Management of Refractory Malignant and Non-malignant Ascites Cardiovasc Intervent Radiol · 2018