Ablatie, cementoplastie en percutane fixatie bij botmetastasen buiten de wervelkolom
ablatie ± cementoplastie en fixatie · bekken, acetabulum, extremiteiten
Bij pijnlijke botmetastasen in bekken, acetabulum, sacrum en extremiteiten geeft percutane ablatie snelle pijnvermindering; cementoplastie of schroeffixatie voegt mechanische stabiliteit toe. In de prospectieve MOTION-studie (65 patiënten, overwegend rib, ilium en bekken) daalde de ergste pijnscore gemiddeld 2,61 punten op 8 weken en bereikte 92% palliatie. Een meta-analyse van ablatie met cementoplastie (21 studies, 661 casus) liet de pijnscore dalen van 7,60 naar 3,30 op dag 1 en 1,62 op 6 maanden, met 4% majeure complicaties. De winst zit vooral in snelheid: waar radiotherapie doorgaans weken vraagt, is de respons hier binnen 1 tot 3 dagen meetbaar. De Nederlandse richtlijn Botmetastasen positioneert ablatie als tweede stap, bij pijn die refractair of ongeschikt is voor medicatie, radiotherapie of chirurgie.
Wanneer geschikt
- Pijnlijke botmetastase in bekken, acetabulum, sacrum of extremiteit die refractair is voor, of ongeschikt is voor, medicamenteuze behandeling, radiotherapie of chirurgie.
- In dragende botten ablatie combineren met cementoplastie of fixatie; CIRSE stelt dat ablatie zonder consolidatie daar het fractuurrisico verhoogt en alleen met terughoudendheid en expliciete consent mag doorgaan.
- Bij een dreigende of bestaande pathologische fractuur percutane schroeffixatie met of zonder cement overwegen als alternatief voor open chirurgie.
- Osteolytische of gemengde laesies zijn geschikt voor RFA; sclerotische laesies beter met microwave . Bij cryoablatie moet de ijsbal 5 tot 8 mm voorbij de tumorrand komen, met ten minste twee vries-dooicycli.
- Bij ablatie nabij zenuwen passieve monitoring of actieve thermobescherming; beoordeling in een MDO met orthopedie en radiotherapie, en uitvoering alleen in centra met ervaring in botablatie.
Belangrijkste literatuur
- Too close for comfort? Assessing the impact of thermoprotective techniques in image-guided ablation of musculoskeletal tumors CVIR Oncology · 2025
- A Comprehensive Analysis of Percutaneous Screw Fixation for Metastatic Lesion of the Pelvis: Outcomes of 107 Cases J Bone Joint Surg Am · 2025
- Radiofrequency Ablation and Cryoablation in Treating Painful Bone Metastasis: A Comprehensive Systematic Review and Separate Single-Arm Meta-analysis Orthopedic Reviews · 2025
- Richtlijn Botmetastasen - Lokale ablatie Richtlijnendatabase (NL) · 2024
- External Beam Radiation Therapy for Palliation of Symptomatic Bone Metastases: An ASTRO Clinical Practice Guideline Practical Radiation Oncology · 2024
- Percutaneous Fixation with Internal Cemented Screws for Iliac Lytic Bone Metastases: Assessment of Pain and Quality of Life on Long Term Follow-up Cardiovasc Intervent Radiol · 2024
- Clinical efficacy and safety of microwave ablation combined with percutaneous osteoplasty for palliative treatment in pelvic osteolytic metastases British Journal of Radiology · 2024
- Analgesic efficacy and safety of percutaneous thermal ablation plus cementoplasty for painful bone metastases: a systematic review and meta-analysis International Journal of Clinical Oncology · 2024